diepe ecologie en raad van de aarde

Diepe ecologie en de Raad van de Aarde
Het is al weer heel wat jaren geleden dat ik een programma heb vertaald uit het Engels, om dit voor het eerst te draaien tijdens een IVN-zomerweek. Het heeft toen zo'n indruk op me gemaakt wat het positieve effect er van was op de relatie van kinderen en volwassenen met natuur, dat ik nog steeds delen er van regelmatig gebruik tijdens excursies. Ik heb er in de onderstaande tekst een paar kleine dingetjes zelf bij geschreven, vanuit mijn eigen ervaring en toepassing.

De Raad van de Aarde - is ontwikkeld voor het behoud van het regenwoud. Maar al snel werd het wereldwijd gebruikt om mensen bewust te maken van samenhang, hun eigen verbinding met de natuur. Opbrengsten van het programma zijn steeds gedoneerd aan natuurbehoud. Wanneer je het totale programma aanbiedt zul je merken dat het gedragen wordt door "iets groters" dan jij zelf. Voor wie nu al denkt: "Wat zweverig": ga eens na waar je van leeft = waar zou je zijn zonder schone lucht (adem) schoon drinkwater en schoon vitaal voedsel. Waar komt dat vandaan? Kún je zelf los staan van de aarde, de natuur? 

De interactieve oefeningen steunen het loslaten van de sociaal geconditioneerde - geisoleerde - kant van het mens zijn. Met als doel het helen van je afgescheidenheid - het thuis komen bij het jezelf ervaren als onderdeel van alles wat leeft - de aarde, de natuur. "Wat is de identiteit van de mens?" Deep ecology gaat uit van het Ecologies Zelf = dat deel van jezelf dat diepe empathie voelt met de landschappen en levensvormen. Al doende zul je geleidelijk aan merken dat het bijzonder helend werkt de aarde in al haar wezenlijke vriendelijkheid te kennen - te beseffen dat haar pijn onze pijn is - dat haar vertrouwen ons vertrouwen is. Kortom: de Raad van de Aarde geeft handen en voeten aan je innerlijke kracht en vitaliteit door stem te geven aan al wat leeft en te ervaren hoe "all is connected". Ook tussen mensen onderling bevordert dat gemeenschapszin, leven en laten leven.

Vanaf nu kun je een dagboek bijhouden van je ervaringen van verbinding die je voelt met de Moeder Aarde en Al je Relaties. Van de diepe rust die over je komt als je naar de schoonheid van de kleuren van de ondergaande zon kijkt, tot en met de verwondering die je voelt als je een mier met een enorm groot insect ziet slepen.
Uit je dankbaarheid. Waar resoneer jij mee? De besneeuwde bergen, een ruisende branding aan zee, eindeloze bossen of een spiegelend meer ..... indianen noemen dat: "Personal Medicine". Want het mobiliseert en voedt je innerlijke kracht, vitaliteit.

Een wezenlijk onderdeel van deep ecology is je eigen gedrag bewust kiezen: verantwoordelijk handelen voor duurzaamheid. Of zoals dat ook wel genoemd wordt: "Pick up your footsteps" - zodat ook de kinderen van onze kinderen van de schoonheid van de aarde kunnen genieten. Er bestaat ook een prachtig indiaans boekje dat heet: "Hoe kun je de aarde bezitten?!" Maar goed, op weg zijnde met deep ecology zul je allerlei dingetjes op je weg vinden die in de synchroniciteit van jouw leven in de stroom van dit vitale "oer"leven passen.

* Intentie formuleren 
Neem nu een moment om te mijmeren over wat jouw persoonlijke intentie is - laat je gedachten verstillen - leg eventueel je handen op je hart om daar de aandacht naartoe te brengen - en voel. Maak een (aan-)tekening in je dagboek.

* Rituele opening 
Maak een plezierige energieke start - elke vorm van openen van het programma die het verstand even laat voor wat het is, is geschikt. Je beweegt je hiermee van het dagelijks leven naar een veilige plek in jezelf en waar je nu bent. Dit wordt je Heilige Ruimte. Denk bijvoorbeeld aan smudgen, trommelen, klank maken, tussen 2 bomen door stappen als toegangspoort van alledaags bewustzijn naar je ecologiese zelf (ookal heb je nog geen idee hoe of wat). Een lied, een dans etc. net wat bij je past.

* Ruimte begrenzen
Een kring van bomen, het neerleggen van 4 stenen in de 4 windrichtingen of het samen met de groep bouwen van een afscheiding met verzamelde takken en ander materiaal - zorg dat je een kader hebt waar binnen je Heilige Ruimte schept. Eer, verwelkom en dank hier in de 4 elementen aarde water vuur lucht - je voorouders - de spirit van de locatie - Moeder Aarde en Al je Relaties spreek je dankbaarheid uit over dat ze er zijn en dat jij je mag bewegen in hun aanwezigheid - je relatie (verbinding) mag herinneren. Benoem de heuvels, de rivieren, de aanwezigen en als je wilt ook degenen die elders zijn waarvan je weet dat ze graag hierbij hadden willen zijn (als je een groep begelidt geef je deelnemers de gelegenheid mensen in te brengen zoals zieken, familie, vrienden die dit werk steunen).
Anecdote: Ik heb de kinderen verteld dat we in deze ruimte Moeder Aarde zullen ontmoeten - dat we een speciaal plekje voor haar kunnen maken - de kinderen maken de Heilige Ruimte rond een boomstam, versieren deze met lange grashalmen en dennetakken die naar hars ruiken "dat vindt ze vast lekker!".

* Intentie delen en met respect gehoord - ontvangen - worden
Deel je individuele intentie met elkaar - als je wilt kun je vervolgens ook samen een groepsintentie bewust worden. Voorkom discussies en interpretaties (oordelen houd je voor jezelf, ook als je het woord krijgt) door tijdens het delen met een praatstok te werken: degene die deze in handen heeft krijgt ruimte te spreken (of in stilte aanwezig te zijn met de eigen sfeer) zonder interruptie (geen competitie, discussie of drama). De andere deelnemers luisteren en letten er op of ze blijven ademen. Regel is dat je gevoelens en gedachten van dit moment uitspreekt en dus geen referaat of monoloog gaat houden over iets (wat je al eerder bedacht hebt). De groep geeft als enige feedback: "Ahôh" - wat zoiets betekent als: "Zo is het goed".  
- noem je naam - vertel van binnenuit van je relatie met de natuur (favoriete plek in de natuur waar je je comfortabel voelt, waar je van houdt, eerste herinnering, o.i.d.) - formuleer je intentie

* Namenspel
Kies iets om over te gooien in de kring - noem de ander's naam en gooi het voorwerp - dat wordt gevangen, een nieuwe naam genoemd etc. Weet je de naam niet, dan roep je: "Wat is je naam?" Dit verlevendigt de energie in de groep en brengt er humor in - het zorgt vast voor wat intimiteit.

NB Wanneer je een weekprogramma aanbiedt, nodig dan deelnemers uit aandacht te besteden aan dromen - teken ze, schrijf ze op, informatie beelden boodschappen die in je op komen bij de intentie die je hebt geformuleerd ..... 
NB Nodig de deelnemers uit elke dag voor het ontbijt te beginnen met verbinding maken met de aarde - laat hen om de beurt een ritueel in de natuur bedenken en met de groep doen. Zo ontdek je een hoop manieren om je te verbinden en je wordt deelgenoot in de manier van je groepsgenoot en je krijgt ruimt en aandacht voor jouw manier. PS Zorg voor een wekdienst - met gitaar of klankschaal - die ook de ruimte en gelegenheid geeft aan wie door wil slapen of dromen wil noteren.
NB Na het ontbijt doe je een sharingcircle: hoe voel je je nu - wat heb je gedroomd - e.a.

* Introductie op diepere gevoelens waarnemen
Doel is lichaam, geest en hart ontspannen en in vertrouwen kunnen richten op de workshop. 
- Loop rond, aandacht bij je adem, voel de aarde onder je voeten - waar je voeten de aarde raken. 
- Maak zonder te gaan lachen oogcontact - ontspan bewust je gezichtsspieren - vind een partner en steek je hand op als je niemand hebt.
- Kijk elkaar in de ogen en vertel omdebeurt iets dat jou heeft geraakt - iets dat nu in je op komt - dat zich in relatie met jou en de natuur heeft voorgedaan. Wat betekent natuur voor jou?!
- Loop weer rond, vind een partner - kijk elkaar in de ogen en vertel wat je aan het hart gaat (vervuiling, vernieling etc.) - deel met de ander je houden van de aarde. Wissel van rol verteller + luisteraar.
Anecdote: "Ik vind het erg spannend om te delen - zal de ander wel contact houden? - durf ik me wel te laten zien? - op het moment van delen verdiept het oogcontact zich - er vloeit diepe warmte - tranen - ik vertel van de dolfijnen die verstoord worden door de schokgolven en harde geluiden van militaire oefeningen met bommen onder water - het doet me diep verdriet én het delen doet me diepe liefde voelen - ik ben verbaast dat dit in me op komt, en hoe diep het me raakt - ik ben verrast door het diepe mededogen en de herkenning die ik zie en voel in de ogen van de ander. Wat persoonlijke pijn leek wordt een universeel gevoel!"

* Mourning (rouwen)
Voelen motiveert eerder dan denken. Voelen is waarnemen en het directe "weten" met je hart, dat vervolgens naar je toe stroomt.  Het is een vorm van intelligentie waarmee we leefden alvorens alle focus te richten op het leven vanuit het hoofd. Onze cultuur is geneigd gevoelens te ontkennen en we neigen ze weg te drukken om de pijn van er voor afgestraft worden te vermijden. Het voelen van woede en verdriet over wat er met de aarde gebeurt werkt diep helend. Nare gevoelens "at bay" houden onderdrukt de vitaliteit - maakt je op den duur apathies .... het bevrijden van gevoelens geeft je de beschikking over de grote hoeveelheid energie die erin werd vastgehouden. En het staat niet langer in de weg van contact met je directe verbinding met de aarde.
- Vind iets in de natuur om je heen dat symbool staat voor iets dat je kwijt bent in je leven.
- Kom samen,
terug in de kring - leg op het moment dat je er toe bewogen wordt van binnenuit jouw voorwerp in het midden.

* Gronden
Wandel buiten, snuif de frisse lucht op, eet iets (koekje of ander knapperig iets zet de hersenen weer in werking), beweeg - in elk geval: doe iets fysieks.

* Bondgenoten
De context van de volgende oefening is het een stem willen geven aan een niet-menselijk wezen, omdat mensen al veel gesproken hebben, vaak verbaal zo dominant aanwezig zijn, dat het nu tijd is geworden te luisteren = wezens te horen die geen stem hebben: de steen - plant - dier - landschap - berg - wolk - etc. Gun het jezelf die rol te spelen en oefen hoe het voor je zou zijn om vanuit het standpunt van dit wezen de wereld waar te nemen, te beginnen met je eigen leefomgeving. 
- Medicijnwandeling - Vraag om een visioen: wandel rond in de omgeving, nodig een niet-menselijk wezen uit contact met je te maken en geef gehoor aan wat je aandacht trekt - ga er heen, neem een comfortabele houding aan, maak contact (laat het gebeuren) met een open geest. Later kun je tijdens de raad van de Aarde melden wat dit wezen te zeggen heeft (info komt als gevoelens beelden kleuren klanken sfeer etc.) Misschien het dit wezen ook een persoonlijke boodschap voor jou.
- Trancereis: de drum staat voor de hartslag van Moeder Aarde. Kies een plek die prettig voelt - sluit je ogen en laat je tijdens het drummen verrassen door een dier dat naar je toe komt - maak er kennis mee, hoe het er uit ziet beweegt expressie wat het doet - vertel het dier dat je het graag beter wilt leren kennen en een stem wilt geven - luister wat het je zeggen wil - teken of schrijf op wat je tijdens deze dagdroom hoort / ziet / voelt. Tot slot kun je jouw bondgenoot dansen: sta in spreidstand iets door de knieen gebogen en voel de energie van de aarde door je voetzolen omhoog je lichaam in stromen - tot in je bekken en verder omhoog in je lichaam - ik nodig je uit elk lichaamsdeel te bewegen zodra er aarde-energie in stroomt, tot je volledige lichaam danst / beweegt, laat je bewegen door de aarde-energie. Je kunt je ogen op een kier houden om nergens tegen aan te botsen. Nodig nu het wezen van je bondgenoot uit in je dans - dans het - word het - verplaats je er in. Tot slot bouw je de beweging af en dank je het dier voor het contact - spreek af dat je diens stem zult laten horen tijdens de Raad. Open dan je ogen en keer terug naar het hier en nu, deze plek, de groep. NB Is er geen wezen dat jou kiest of je aandacht trekt, kies er dan zelf eentje. Als je wilt kun je een (aan-)tekening maken van je ervaring.
Anecdote: "Twee kinderen hebben gekozen voor de koosnaam die ze van hun ouders hebben gekregen: vlinder en apie. Deze dieren melden dat ze ruimte willen om vrij en veilig te kunnen leven. Oh ja, én ze willen voldoende eten vinden! En vriendjes hebben! Het meisje (apie) zegt: ik ga papa vragen een boom in te tuin te planten, dan kan ik lekker klimmen. Een vrouw wordt bezocht door een ree - ze voelt deze energeties in de bosrand staan - de ree vertelt haar dat ze haar liefde vrij mag laten stromen - ze voelt haar hart open gaan en haar tranen vloien vrij en warm - ze maakt een prachtig beweeglijk schilderij van haar ervaring met bladeren, aarde, roze en witte verf!"

* Masker maken in een gevorkte stok
In een gevorkte stok maak je een masker dat jouw bondgenoot representeert. Zodra je straks het masker voor je gezicht houdt in de Raad, wordt je dit dier en kun je het een stem geven, opdat de anderen het horen.
Gebruik alles wat je kunt verzamelen in de natuur, veren bladeren varens eikels denneappel mosjes etc.  Het is handig wat touw te hebben om een en ander in je masker vast te kunnen maken. Werk ontspannen, speels, creatief, op jouw manier; werk in stilte, om goed contact te houden met je bondgenoot - maak een amulet o.i.d. met de naam van je wezen, opdat je elkaar in de raad als zodanig kunt aanspreken, dat de andere wezens zien wie je bent.
Anecdote: Een meisje is gras en een ander een paard. Merkt één van de kids op: dan word je opgegeten en plat gedrukt door het paard! De sfeer in de raad zorgt voor een antwoord: ik ben gras en veer gewoon weer terug; ik vind het fijn dat ik het paard eten kan geven en een plek om lekker te slapen! Ik groei trouwens snel genoeg weer aan (meisje van 10 jaar). Een ander meisje struikelt tijdens het rennen als haar bondgenoot, en haar moeder roept: je bent nu wel héél dicht bij moeder aarde, fijn dat je word opgevangen" Het meisje - dat bijna van de schrik in huilen uitgebarsten was - staat op met een blik van trots, kracht en waardigheid.   

* Raad van de Aarde
- Warming up: wandel in stilte - neem je masker mee - naar de plek die je als groep samen hebt gecreerd tot Heilige Plek.
- Zodra je de plek betreedt - via de bijzondere "deur" (smudge, 2 bomen, o.i.d.) - doe je het masker voor en ben je het wezen van jouw bondgenoot.
- Moeder Aarde (ik had me destijds als zodanig verkleed en de kinderen herkenden me niet, raadden aan mijn stem dat ik het zou kunnen zijn, dat bleef de hele week spannend - ik werd beslopen als ik me had omgekleed om te ontdekken óf ik het was) - ontvangt en begroet en heet de wezens welkom in de heilige Ruimte (merk op hoe de wind en andere natuursignalen aangeven hoe alles om je heen mee doet).
- Vorm tweetallen en spreek voor je wezen vanuit diens perspectief op het leven; of spreek in de kring omdebeurt: wat heeft het wezen je laten weten, hoe voelt het wezen zich, welke persoonlijke boodschap heeft het wezen voor jou - welke gaven en lessen heeft je wezen die het je graag door zou willen geven e.d. Wat heeft je wezen nodig? Hoe kun je dat realiseren samen als groep? Hoe kun je contact maken met de mensen en zorgen dat ze naar je gaan luisteren? 
NB Wanneer een mens - doorgaans onuitgenodigd - de Council betreedt, dan neigt die veel te praten en in het hoofd te zitten. Wat betekent dat die meer dan eerlijk tijd en aandacht opeist, zonder goed naar anderen te luisteren. Vraag deze vriendelijk stil te zijn of te vertrekken.
- Verlaat de Raad, doe je masker af wanneer je door de "deur" stapt en word weer de mens die je bent. Schrijf de wensen, inzichten, boodschappen van het wezen van je dier op een ster (maan / zonnetje, iets symbolies) en hang dat - op wat jij zelf een toepasselijk plekje vindt - in de boom. In de takken, opdat het meegenomen kan worden op de wind / in de stam om kracht te vinden / tussen de wortels om gevoed te worden door de aarde etc.   
* Afsluiten
Laat de wezens van je bondgenoten los en vrij de wereld in: zeg dank en verbrand in een mooi vuur het masker.  
PS Soms willen kinderen het masker graag onthouden: dan kun je er een foto van maken. Ik heb een foto gemaakt toen ze aan kwamen en aan het eind van de week; ik vond  het erg mooi het verschil te zien in de gezichtsexpressie, wat de natuurverbinding via het programma met ze doet. 
Het is fijn iets van een herinnering te hebben om mee te nemen naar het dagelijks leven. Wil je persé het masker behouden, verbrand dan een klein deel er van met de intentie van dankbaarheid voor de ontmoeting + in elk geval de Spirit van je bondgenoot de vrijheid te geven.

* Integreren van de nieuwe realiteit
- Check je buren of die daadwerkelijk terug gekeerd zijn in menselijke vorm: knijp even zacht in 2 armen, 2 benen en een neus en oren, alles op de juiste plek (humor).
- Vorm kleine groepjes en bespreek welke veranderingen in het dagelijks leven doorgevoerd kunnen worden met behulp van een concrete actie: brainstorm eerst! (Bijvoorbeeld elk 3 minuten).
- "Indien je zonder angst of beperkingen zou zijn, volledig in je kracht, deel uit makend van het web van het leven, wat zou je dan doen uit liefde voor de aarde?" 
- Welke vaardigheden, attributen, mogelijkheden breng je mee voor deze taak? (Wat heb je al in huis, waarover beschik je al, wat ligt binnen je bereik). 
- Wat dien je te vergaren, mobiliseren etc.? Welke obstakels zijn er en hoe ga je die overwinnen?
- Denk aan een moment in de toekomst - 12 maanden of minder vanaf nu - wat dien je in deze eriode te doen / laten om je doelen te bereiken? Houd het prakties: met kinderen kun je een brief schrijven aan de burgemeester, een boswachter bezoeken om te vertellen hoe belangrijk jullie natuur vinden e.d. - met volwasenen kun je kijken naar dingetjes als recyclebaar materiaal, spaarlampen etc.